http://www.iranianbirdingclub.com/kinds.asp?id=402 نام فارسی: عقاب خالدار کوچک (جنگلی)
نام انگلیسی: Lesser Spotted Eagle
نام علمی: Clanga (Aquila) pomarina

ویژگی‌های ظاهری

طول بدن: 60 تا 65 سانتی‌متر

گستردگی بال‌ها: 134 تا 159 سانتی‌متر

ویژگی های شناسایی:

عقابی با جثه متوسط و بدن قهوه‌ای تیره است. شباهت زیادی به «عقاب خالدار بزرگ» دارد و شواهدی از آمیختگی این دو گونه در دست است. نر و ماده هم‌شکل و فاقد تغییرات فصلی هستند. پرنده بالغ روتنه قهوه‌ای تیره دارد و لکه سفید مشخصی در قاعده شاه‌پرهای اولیه روی بال‌ها دیده می‌شود. برخلاف عقاب خالدار بزرگ، شاه‌پر اولیه شماره هفت بسیار کوچک است، پوش‌پرهای زیر بال‌ها روشن‌تر از شاه‌پرهای اولیه و ثانویه به نظر می‌رسند و دو لکه سفید در قاعده شاه‌پرهای اولیه دارد. معمولاً روی پوش‌پرهای دم، لکه سفید مشخصی دیده می‌شود. پرنده نابالغ بدن قهوه‌ای تیره دارد، سر رنگ‌پریده‌تر و اغلب همراه با لکه بزرگی به رنگ نارنجی قهوه‌ای در پس سر دیده می‌شود. همچنین در سطح پشتی، خال‌های سفید کوچک‌تر و کمتری نسبت به نابالغ عقاب خالدار بزرگ دارد.

عقاب خالدار کوچک، گلوگاه- عکس از حامد موسوی

ویژگی‌های زیستی

زیستگاه:

جنگل‌ها، درختزارهای وسیع، مناطق پردرخت در مجاورت علفزارهای باز، علفزارهای مردابی، دشت‌های سیلابی و الاب‌ها را به عنوان زیستگاه برمی‌گزیند.

عادات رفتاری و زیستی:

نسبت به عقاب خالدار بزرگ وابستگی کمتری به زیستگاه‌های حاشیه پیکره‌های آبی دارد. به تنهایی یا در دسته‌های کوچک و در زمان مهاجرت در دسته‌های متوسط دیده می‌شود. سریع‌تر از عقاب‌های دیگر پرواز می‌کند و سبک‌بال‌تر از عقاب خالدار بزرگ است. در زمان پرواز یا از روی درخت طعمه خود را جستجو می‌کند و با یک شیرجه سریع به آن حمله‌ور می‌شود. گاهی نیز روی زمین کمین می‌کند. عمدتاً از پستانداران کوچک، پرندگان، خزندگان، دوزیستان، ماهی‌ها و تا حدودی از حشرات بزرگ تغذیه می‌کند.

زادآوری:

جوجه‌آوری از اواسط فروردین تا اواخر اردیبهشت در درختزارها، حاشیه جنگل‌ها و به ندرت در نزدیکی آب آغاز می‌شود. تک‌همسر است و آشیانه‌اش توده‌ای از ساقه‌ها و شاخه‌های درختان است که آن را روی درختان بزرگ بنا می‌کند و درونش را با علوفه و برگ می‌پوشاند. اغلب آشیانه سال‌های قبل را بازسازی و ترمیم می‌کند و هر سال مواد جدیدی به آن می‌افزاید. معمولاً دو و گاهی یک تا سه تخم نیمه‌بیضی کوتاه سفید با خال‌های قهوه‌ای مایل به قرمز و خاکستری و به ابعاد 8/50 × 9/62 میلی‌متر می‌گذارد. تفریخ تخم‌ها 38 تا 45 روز طول می‌کشد. معمولاً اولین جوجه‌ای که سر از تخم درمی‌آورد نسبت به دیگر تخم‌ها رفتار تهاجمی دارد و آن‌ها را به حاشیه آشیانه می‌راند تا سرد و فاسد شوند یا آن‌ها را از آشیانه به بیرون می‌اندازد. جوجه‌ها در بدو تولد پوشیده از کرک، تا حدی ناتوان و برای تغذیه وابسته به والدین هستند. معمولاً جوجه بزرگ‌تر جوجه‌های کوچک‌تر را تحمل نمی‌کند و سرانجام آن‌ها را می‌کشد، در حدود 50 تا 55 روزگی آشیانه را ترک می‌کند، اما تا حدود 20 روز پس از آن همچنان در نزدیکی آشیانه می‌ماند.

پراکنش و فراوانی

به طور منظم در جنگل‌های خزری تابستان‌گذرانی و احتمالاً جوجه‌آوری می‌کند و به ندرت در زمان مهاجرت در خارج از این ناحیه دیده می‌شود.

وضعیت حفاظت

در فهرست پرندگان حمایت‌شده ایران قرار دارد و دارای ارزش حفاظتی است.

 

---

---