http://www.iranianbirdingclub.com/kinds.asp?id=211 نام فارسی: دارکوب خالدار بزرگ
نام انگلیسی: Great Spotted Woodpecker
نام علمی: Dendrocopos major

ویژگی‌های ظاهری

طول بدن: 22 تا 23 سانتیمتر
گستردگی بال‌ها: 34 تا 39 سانتیمتر

ویژگی های شناسایی:

دارکوبی متوسط‌جثه و زیبا با ترکیبی از رنگ‌های سیاه، سفید و قرمز است که شباهت زیادی به «دارکوب باغی» دارد ولی به واسطه نوار شاربی سیاه و ممتد روی گونه سفیدش که تا پس سر امتداد یافته است، همچنین سفیدی بیشتر در حاشیه پرهای دم از آن متمایز می‌شود. نر و ماده تا حد زیادی هم‌شکل و فاقد تغییرات فصلی هستند. پرندە نر بالغ جلو پیشانی قهوه‌ای تا سفید نخودی، تارک سر سیاه و لکه قرمز مشخصی در پس سر دارد. روتنه سیاه و لکه‌های سفید بزرگی روی شانه‌ها دارد. روی شاهپرهای پرواز لکه‌های سفیدی دیده می‌شود که تشکیل سه تا چهار نوار طولی در امتداد بال‌ها می‌دهند. زیرتنه سفید نخودی و بخش عقبی شکم و پوشپرهای زیر دم قرمز درخشان است. دم سیاه و در حاشیه دارای خال‌های سفید رنگ فراوانی است. پرنده ماده شبیه به نر ولی فاقد لکه قرمز در پس سر است. پرنده نابالغ رنگ پریده‌تر، تارک سر قرمز و در دو طرف به خطوط سیاه محدود می‌شود، پوشپرهای زیر دم قرمز کمرنگ است و لکه‌های سفید شانه‌ای رگه‌رگه سیاه نامشخص دارد.

دارکوب خالدار بزرگ، گیلان، رودبار، کلایه- عکس از قربانعلی حاجی آبادی

ویژگی‌های زیستی

زیستگاه:

جنگل‌های پهن‌برگ، سوزنی‌برگ یا مخلوطی از آنها را ترجیح می‌دهد و از درختزارهایی با درختان پراکنده پرهیز می‌کند.

عادات رفتاری و زیستی:

در خارج از دوره جوجه‌آوری پرنده‌ای منزوی است و در گستره خانگی جداگانه یا در بخش‌های مجزا از یک گستره خانگی به سر می‌برد و فقط در مناطقی که منابع غذایی کافی در دسترس باشد دور هم جمع می‌شوند. گاهی نیز در فصول پاییز و زمستان تشکیل قلمرو داده و از آن دفاع می‌کند. پروازی سریع و موج‌دار شامل سه تا هفت بالزدن سریع و سُر خوردن با بال‌هایی بسته دارد. با فرودهای ناگهانی روی تنه درختان می‌نشیند و به‌ندرت روی زمین دیده می‌شود. به کمک منقار قوی و اسکن‌های خود درختان نرم و در حال پوسیدن را سوراخ می‌کند و به تغذیه از حشرات می‌پردازد. همچنین در زمستان بذر درختان و در تابستان تخم و جوجه پرندگان را مورد استفاده قرار می‌دهد.

زادآوری:

جوجه‌آوری از اوایل اردیبهشت و با تشکیل قلمرو آغاز می‌شود. تک‌همسر است و آشیانه‌اش را در حفره‌های درختان بنا می‌کند. معمولا چهار تا هفت، گاهی سه تا هشت تخم بیضی، صاف، صیقلی و سفید رنگ و به ابعاد 27×20 میلیمتر می‌گذارد. تفریخ تخم‌ها 10 تا 13 روز به طول می‌انجامد. جوجه‌ها در بدو تولد عریان، ناتوان و برای تغذیه وابسته به والدین هستند. پرورش جوجه‌ها 20 تا 24 روز طول می‌کشد و هشت تا 10 روز پس از آن مستقل می‌شوند.

دارکوب خالدار بزرگ، رامسر- عکس از بشیر شریف نیا

پراکنش و فراوانی

مقیم جنگل‌های نیمرخ شمالی البرز و درختزارهای کوهستان‌های کلیبر در آذربایجان شرقی است.

وضعیت حفاظت

در فهرست پرندگان حمایت شده جهانی و ملی قرار ندارد.

 

---

---