پرندگان ایران ◄ چکاوک هدهدی

ویژگی‌های ظاهری

طول بدن: 18 تا 20 سانتی‌متر

گستردگی بال‌ها: 33 تا 41 سانتی‌متر

ویژگی های شناسایی:

چکاوکی درشت‌جثه با بدن کشیده و باریک، منقار دراز و اندکی خمیده رو به پایین و پاها و دم بلند است. نر و ماده هم‌شکل و فاقد تغییرات فصلی هستند. پرنده بالغ روتنه شنی نخودی دارد که در ناحیه سر و گردن اندکی به خاکستری می‌گراید. نوارهای ابرویی و شاربی سفید و خط چشمی سیاه دارد. در پرواز طرح سیاه سفید روی بال‌ها به خوبی نمایان است. زیرتنه سفید و سینه همراه با رگه‌رگه تیره دیده می‌شود. دمگاه و پرهای مرکزی دم شنی نخودی، پرهای کناری سیاه و بیرونی‌ترین پرها سفید هستند. در پرنده نابالغ منقار کوتاه‌تر، سیاهی صورت کمتر، روتنه همراه با خال‌های فراوان و سینه فاقد رگه‌رگه تیره است.

عکس از بشیر شریف نیا

ویژگی‌های زیستی

زیستگاه:

اغلب در استپ‌های شنی و ماسه‌ای با گیاهان علفی، شوره‌زارهایی هموار با گیاهان پراکنده، آب‌راهه‌های فصلی با بستر شنی و ماسه‌ای، تلماسه‌های بزرگ و کوچک و کشتزارهای رهاشده به سر می‌برد.

عادات رفتاری و زیستی:

پرنده‌ای اجتماعی نیست و اغلب به تنهایی و گاهی جفت دیده می‌شود. تمایل چندانی به پرواز ندارد و فقط در زمان آوازه‌خوانی یا نمایش‌های جنسی پروازهای زیبایی شامل صعودها و فرودهای عمودی به اجرا می‌گذارد. اغلب فواصل چندصد متری را روی شن‌ها و ماسه‌ها می‌دود یا به حالت قوزکرده و بی‌حرکت می‌ماند. بیشتر از حشرات و حلزون‌ها و به میزان کمتر از مواد گیاهی تغذیه می‌کند و معمولاً حشرات را با حفر زمین توسط منقارش شکار می‌کند.

زادآوری:

جوجه‌آوری از اواسط فروردین و با تشکیل قلمروهایی نسبتاً وسیع در نواحی بیابانی و نیمه‌بیابانی شنی یا سنگی آغاز می‌شود. تک‌همسر است و آشیانه‌اش کپه‌ای از شاخه‌ها و ساقه‌های نازک است که آن را درون یا روی بوته‌های کوتاه بنا می‌کند. گاهی نیز آشیانه‌ای کاسه‌ای از ساقه‌ها و شاخه‌ها روی زمین و در پناه سنگ‌ها یا بوته‌ها می‌سازد و درونش را با پشم و سایر مواد نرم می‌پوشاند. معمولاً دو تا چهار تخم نیمه‌بیضی، صاف، صیقلی، به رنگ سفید تا نخودی کم‌رنگ، با خال‌ها و لکه‌های قهوه‌ای مایل به زیتونی، قهوه‌ای مایل به قرمز کم‌رنگ و یا خاکستری مایل به بنفش کم‌رنگ و به ابعاد 3/17 × 3/22 میلی‌متر می‌گذارد. تفریخ تخم‌ها سیزده روز به طول می‌انجامد. جوجه‌ها در بدو تولد پوشیده از کرک، ناتوان و برای تغذیه وابسته به والدین هستند، در حدود دوازده تا سیزده روزگی آشیانه را ترک می‌کنند، اما همچنان تا حدود سی روز پس از آن همراه والدین باقی می‌مانند.

پراکنش و فراوانی

به طور گسترده مقیم حوضه‌های بیابانی در مرکز و سواحل پست جنوب کشور است. همچنین یک‌بار از لپوزاغ‌مرز در استان مازندران گزارش شده است.

وضعیت حفاظت

در فهرست پرندگان حمایت‌شده جهانی و ملی قرار ندارد.

نام:	چکاوک هدهدی
عکاس:	عباس محجوب
مکان:	بند علی خان
تاریخ:	1398/07/05

نام:	چکاوک هدهدی
عکاس:	نادیا خسروی
مکان:	بند علی خان
تاریخ:	1399/12/01

نام:	چکاوک هدهدی
عکاس:	بشیر شریف نیا
مکان:	جگین
تاریخ:	1395/10/22

نام:	چکاوک هدهدی
عکاس:	میترا دانشور
مکان:	بندعلیخان
تاریخ:	1399/12/01

نام:	چکاوک هدهدی
عکاس:	میترا دانشور
مکان:	جاسک
تاریخ:	1400/10/09