باشگاه پرنده نگری ایرانیان
اعضا
خانه پرندگان ایران وبلاگ تماس با ما
باشگاه پرنده نگری ایرانیان
سبد خرید جستجو اعضا زبان

پرندگان ایران چرخ‌ ریسک هیرکانی (خزری)

Text string:
QR Code:
Error correction:
Output format:
Border: modules
Scale: pixels per module
Version range: Minimum = , maximum =
Mask pattern: (−1 for automatic, 0 to 7 for manual)
Boost ECC:
Statistics:
SVG XML code:
نام فارسی: چرخ‌ ریسک هیرکانی (خزری)
نام انگلیسی: Hyrcanian (Caspian) Tit
نام علمی: Poecile hyrcanus

چرخ‌ ریسک هیرکانی

صدا:
آواز:

نام های دیگر:

دلیل نامگذاری

جدا از دلیل نامگذاری چرخ ریسک ها، نام هیرکانی این گونه به محدوده پراکنش آن که در جنگلهای هیرکانی و حاشیه جنوبی دریای کاسپین بر می گردد.

ویژگی های ظاهری:

روتنه و زیرتنه به رنگ خاکستری با سیاهی مشخص تارک تا گردن و گلو که در ناحیه تیرگی در اطراف کمرنگ می شود، منقار کوتاه و پاها تیره

چرخ ریسک هیرکاانی (خزری)


طول بدن:  12 سانتی متر
گستردگی بالها: 13 سانتی متر


ویژگی های شناسایی:شبیه چرخ ریسک سر سیاه است با این تفاوت که تیرگی چانه به تیرگی کتف ها متصل نمی شود. بالغ های نر و ماده شبیه هم هستند ولی در نابالغین، قسمتهای روتنه و زیرتنه روشنی متمایل به صورتی ست و رنگها مکدر تر و کم رمق تر است. این پرنده معمولاً ساکت و بندرت یک صدای "زوزیت" دارد، اما یک نت بینابینی شبیه chev، chev نیز قابل شنیدن است. مطالعات فیلوژنتیک مولکولی نشان داده است که گونه هیرکانی بلحاظ ژنتیکی بسیار به گونه willow tit نزدیک است.

رژیم غذایی:

این گونه مانند سایر گونه های خانواده چرخ ریسک از حشرات و دانه ها تغذیه می کند و اغلب اوقات خود را در جستجوری لارو و حشرات و شته در لابلای درختان می گذراند.


ویژگی های زیستی:

زیستگاه: چرخ ریسک هیرکانی در اعماق جنگلهای شمال ایران و جنوب جمهوری آذربایجان به تعداد قابل توجهی حضور دارد و قابل مشاهده ست. مشخصه اصلی این جنگلها رطوبت بالای آنها و بالتبع وفور حشرات و لارو در بین درختان خزان کننده آن است که مورد علاقه چرخ ریسک هیرکانی ست.

عادات رفتاری و زیستی: 
پرنده ای بسیار پرجنب و جوش است و در کمترین زمان ممکن از شاخه ای به شاخه دیگر می پرد. معمولا در دسته های چند تایی با فاصله از یکدیگر درخت به درخت در جستجوی غذا می پرند و از این حیث عاداتی شبیه چرخ ریسک دم دراز دارند. علیرغم اینکه بسیار ساکت و بیصداست ولی معمولا با پرجنب و جوش بودنش، پرنده نگر را متوجه حضورش در لابلای درختان می کند و بندرت پیش می آید که از روی صدا و آوازش دیگران را خبردار کند.
سرشاخه نشینی نمی کند و از دیده شدن می هراسد و بر این اساس معمولا از وسط درخت به وسط درخت بعدی در کمترین فاصله تغییر موقعیت می دهد.


زادآوری و تولید مثل: نرها و ماده ها بعد از جفت گیری در ارتفاعات جنگلی، شروع به لانه سازی در یک درخت زنده یا یک درخت پوسیده می کنند و حفره ای در آن می کنند. بیشتر لانه هایی که تاکنون بررسی شده از خزه و مو و تراشه چوب ساخته شده اند، اما گاهی از پرها استفاده می کنند. تخم ها سفید رنگ و به تعداد از پنج تا هفت متغیر است، با لکه های مایل به نخودی

پراکنش و فراوانی و زمان مشاهده: چرخ ریسک های هیرکانی غیر از حاشیه جنوبی دریای کاسپین در هیچ کجای دیگر دنیا قابل مشاهده نیستند و پرنده اندمیک ایران و جمهوری آذربایجان می باشند، هرچند تاکنون بیش از 95 درصد مشاهدات در محدوده خاک ایران صورت گرفته است. بهترین زمان مشاهده آنها در اواسط بهار تا اوایل تابستان در نقاط جنگلی مشخصی در حاشیه جنگل و در اواخر تابستان مرز جنگل و مرتع در بالادست جنگلهای هیرکانی ست. این چرخ ریسک بسیار مورد علاقه پرنده نگرهای خارجی بوده و بهمراه زاغ بور پتانسیل،جذابیت و ارزش بالایی در صنعت پرنده نگری کشورمان می تواند داشته باشد.


فیلمی از معرفی این گونه را اینجا ببینید.

 


منابع:

  1. کتاب اطلس پرندگان ایران، محمد کابلی، منصور علی آبادیان، محمد توحیدی فر، علیرضا هاشمی، سید بابک موسوی، کیس روزلار

داوطلبینی که در تهیه این معرفی همیاری نمودند:


مشاهدات اعضا:


         

کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به باشگاه پرنده نگری ایرانیان می باشد