|
|
نویسنده: ابراهیم شکوهی
منطقه حفاظت شده پرور در شمال استان سمنان قرار دارد. راه دسترسی به این منطقه از تهران از طریق جاده سمنان، مهدیشهر، شهمیرزاد به کیاسر است و از 20 کیلومتری شمال شهمیرزاد تابلو این منطقه حفاظت شده قابل مشاهده است. منطقه حفاظت شده پرور به طور کلی داری سیمای کوهستانی است و در منطق شرقی و جنوبی زیستگاههای دشتی و در مناطق شمالی آن شاهد پوشش گیاهی نیمه متراکم در ارتفاعات که در انتها به جنگلهای هیرکانی منتهی شود هستیم. به این محدوده که هم شامل ویژگیهای زیستگاه کوهستانی و منطقه رویشی ایرانی تورانی است و هم ویژگیهای جنگلهای پهنبرگ هیرکانی را دارا است، محدوده بینابینی و یا اکوتون گفته میشود. منطقه حفاظت شده پرور دارای روستاهای متعددی از جمله پرور، کلیم، کاورد، فینسک، تلاجیم، ملاده، شلی، سرخده و هیکو است و مسیر ییلاق اوپرت نیز در ادامه همین جاده البته به صورت خاکی است. خط الراس نرو که از خطیر کوه در منطقه سوادکود استان مازندران آغاز میشود و قله خرو نرو با ارتفاع 3620 متر بلندترین قله آن است در انتها به منطقه پرور و روستای فینسک ختم میشود. این خط الراس مرز استان سمنان و مازندران است و دارای چشم اندازهای بسیار زیبایی از منطق جنگلی، صخرهای و اقیانوس ابر است. حیات وحش منطقه حفاظت شده پرور به دلیل واقع شدن در منطقه اکوتون بسیار غنی است. مجاورت با پارک ملی صیدوا در جنوب که در گذشته بخشی از منطقه حفات شده پرور بود و در سال 1394 به پارک ملی ارتقاء یافت و منطقه حفاظت شده بولا و پارک ملی کیاسر خود نشاندهنده غنی بودن این منطقه است. از پستانداران شاخص منطقه میتوان به پلنگ، خرس، بز وحشی و گوسپند وحشی و از پرندگان به هما، عقاب طلایی، کبک دری، سهره سیاه و چرخریسک هیرکانی اشاره کرد.
منطقه پرور، عکس از ابراهیم شکوهی
سفر ما از تهران با 5 خودرو شخصی ساعت 5:15 صبح از جنوب شرق تهران آغاز شد، حوالی گرمسار توقفی برای صرف صبحانه داشتیم و سپس در شمال گرمسار و دره حبله رود مشغول پرندهنگری شدیم. دمچتری که روی درختان باغ و گاهی روی دیوار باغ مینشست و آواز میخواند و قطاری که رد میشد و برای ما بوق میزد و سبزه قبا و چلچله رودخانهای که دنبال سارگپه پابلند میکردند اولین توقف ما برای پرندهنگری را جذابتر کردند.
دم چتری در حبله رود، عکس از آقای غلامرضا شمسائی زفرقندی
سپس مسیر را به سمت شهر سمنان سپس مهدیشهر و شهمیرزاد ادامه دادیم. در حوالی شهمیرزاد دو پرنده شکاری در حال بالباز اوجگیری بودند که برای مشاهده آنها توقفی کوتاه داشتیم. دو عقاب طلایی به سرع اوج گرفتند و ما هم به مسیرمان ادامه دادیم. سپس در شهمیرزاد برای خرید و پر کردن باک خودروها به دلیل اینکه آخرین پمپ بنزین در مسیر پرور است توقف کردیم. به سمت محیط بانی سرتنگه پرور روانه شدیم تا با دیدن راهنمای برنامه آقای مهدی قربانی که حالا یک ساعتی شده بود که منتظر ما مانده بود، برنامه را به طور جدیتر شروع کنیم. در همان لحظه ورود آقای قربانی بز وحشی و بزغالهاش را که روی صخرههای روبروی محیطبانی ایستاده بودند به وسیله تلسکوپ نشانمان دادند و سپس در حالیکه سسک گلو سفید در حال آواز خواندن بود معارفهای دوستانه برگزار شد و در اطراف محیطبانی پرندهنگری کردیم.
از آنجایی که برای جستجوی چرخریسک هیرکانی باید به سمت منطقه اکوتون و جنگلهای هیرکانی میرفتیم، بدون توقف در مسیر حدود 25 کیومتر را طی کردیم و به جاده خاکی ییلاق اوپرت رسیدیم و در منطقهای که زیستگاه این گونه است برای صرف ناهار و پرندهنگری توقف کردیم.
آقای مهدی قربانی در حال توضیح، عکس از ابراهیم شکوهی
راهنمای برنامه در مورد منطقه و مسیرهایی که میتوانیم برای جستجوی چرخریسک هیرکانی طی کنیم توضیحاتی دادند و نظر گروه بر این شد که مسیر کوتاه و بدون نیاز به خودرو را طی کنیم. راهنمای برنامه در مورد گیاهان منطقه توضیحاتی دادند و اولین پرندهای که توجه ما را به خود جلب کرد یک سنگ چشم پشت سرخ بود که متوجه شدیم یک جفت هستند و احتملا در همان نزدیکی آشیانه دارند.
جفت چرخریسک پشت سرخ نر و ماده در اطراف آشیانه در منطقه پرور، عکس از محمد مهدی مرحمتی
سپس به مسیر خود ادامه دادیم و پرندگان دیگری را مشاهده نمودیم و در ادامه با خودروها به محل دیگری که دارای چشمه و یک خانه ییلاقی بود رسیدیم. مرد محلی که در حال زدن شیر گاو برای بدست آوردن کره به صورت کاملا سنتی بود برای افراد گروه در مورد نحوه کرهگیری صحبت کرد و برخی از همسفران هم این کار را تجربه کردند که انجام آن در نگاه اول آسان ولی در عمل سخت و نیاز به آمادگی جسمانی بالایی داشت.
کرهگیری از شیر گاو به صورت سنتی، عکس از ابراهیم شکوهی
پیمایش کوتاهی هم در این مسیر داشتیم و حوالی غروب در منطقه بودیم و از دیدن پرندگان و شنیدن صدای آنها و همچنین مناظر زیبای طبیعی لذت بردیم و در نهایت هم به سمت اقامتگاه رهسپار شدیم. نوبت به صرف شام رسید که همسفران تهچین محلی که با گوشت گوسفند طبخ میشود را سفارش داده بودند و از طعم عالی این غذا بسیار لذت بردند.
چکاوک درختی در منطقه پرور، عکس از محمد مهدی مرحمتی
ساعت 6:15 صبح روز بعد پس از صرف صبحانه برای دیدن کبک دری به راه افتادیم. هوای خنک و مناظر زیبا و آواز بلبل هزاردستان و الیکایی بدرقه راه ما شد. از آنجایی که دیدن کبک دری که در ارتفاعات و به تعداد کم زندگی میکند کار آسانی نیست. با رسیدن به منطقه مورد نظر راهنمای برنامه با استفاده از تلسکوپ و مهارتی که در پیدا کردن این گونه داشت توانستیم صحنه های زیبایی از کبکهای دری و بزهای وحشی که در بالای صخرهها بودند را مشاهده کنیم.
کبک دری در ارتفاعات منطقه حفاظت شده پرور، عکس از محمد مهدی مرحمتی
پرواز عقاب طلایی در آسمان و آواز کبکهای معمولی در کوهپایهها به ما یادآور میشد که حفظ محیط زیست و حیات وحش برای نسلهای آینده وظیفه تکتک ما است و اگر ما از دیدن این مناظر و حیوانات لذت میبریم نباید آیندگان را از آن محروم کنیم.
گروه در حال مشاهده کبکهای دری و بزهای وحشی در منطقه حفاظت شده پرور، عکس از ابراهیم شکوهی
سپس مسیرمان را به سمت محیط بانی سرتنگه پرور و سه راهی پرور جاده کیاسر ادامه دادیم تا سهرههای طلایی را که در حال آب خوردن بودند مشاهده کنیم و توقفی هم در ابتدای جاده رودبارک داشتیم. در دشت سبز این منطقه با تعداد غیر قابل شمارش ملخ در سنین مختلف و جیرجیرک و سایر حشرات مواجه شدیم که به طغیان ملخها شباهت داشت. دیدن حشرات مختلف از جمله شبپره شاهینی راهراه به زیباییهای این سفر افزود و در نهایت پس از گرفتن عکس یادگاری برنامه در ظهر جمعه به پایان رسید و رهسپار تهران شدیم.
شرکتکنندگان در برنامه: مهدی قربانی (راهنما)، ابراهیم شکوهی، غلامرضا شمسائی، محمد مهدی مرحمتی، دینا مرشدی، نادیا عمومی، پوریا زندحسامی، خاطره دادخواه، مهدی حیدری، پریسا پیمان
پرندگان مشاهده شده در کل برنامه
کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت متعلق به موسسه پرندهشناسی و پرندهنگری ایرانیان (باشگاه پرندهنگری ایرانیان)
به شماره ثبت 48220 است و استفاده از مطالب سایت (عکس، متن و...) بدون اجازه رسمی همراه با ذکر منبع مجاز نیست.
پرندگان ایران